Pin-Up azərbaycan texniki infrastrukturu – sistem təhlili

Pin-Up brendinin Azərbaycan bazarında təklif etdiyi xidmətlərin texniki detallarına nəzər saldıqda, əsas diqqət edilməli məqam onun proqram təminatı arxitekturasıdır. Bu gün pin up azərbaycan istifadəçiləri üçün yüksək səviyyədə təhlükəsizlik və sürət təmin edən bir sistem qurulub. Məlumat ötürmə protokolları, şifrələmə alqoritmləri və server tərəfində işləmə mexanizmləri barədə dəqiq texniki məlumat vermək istəyirəm.

Pin-Up server quruluşu və yük balanslaşdırması

Pin-Up operatorunun arxa planında bir neçə coğrafi bölgədə yerləşən serverlər mövcuddur. Bu serverlər arasında yük balanslaşdırma (load balancing) texnologiyası tətbiq edilir. Hər bir sorğu ən yaxın serverə yönləndirilir ki, gecikmə müddəti (latency) minimal səviyyədə olsun. Azərbaycandan edilən qoşulmalar üçün əsasən Türkiyə və Gürcüstandakı məlumat mərkəzlərindən istifadə olunur. Bu seçim regionun internet infrastrukturuna uyğunlaşdırılıb.

• Serverlər arasında məlumat sinxronizasiyası Redis cache sistemi ilə həyata keçirilir
• Hər bir server eyni vaxtda ən azı 10.000 eyni anda qoşulmanı dəstəkləyir
• Yük balanslaşdırma alqoritmi round-robin metodu əsasında qurulub
• Sorğular HTTPS protokolu ilə ötürülür, TLS 1.3 versiyası aktivdir
• Serverlər arasında məlumat replikasiyası hər 5 saniyədən bir yenilənir
• Hər bir region üçün ayrıca DNS serveri konfiqurasiya edilib
• Yedəkləmə sistemi (backup) hər 6 saatda bir avtomatik işə düşür

Bu texniki detallar Pin-Up xidmətinin fasiləsiz işləməsini təmin edir. İstifadəçi tərəfdən heç bir gecikmə hiss edilmədən məlumat ötürülür. Bundan əlavə, Azərbaycan üçün xüsusi CDN (Content Delivery Network) istifadə olunur ki, bu da statik faylların (şəkillər, JavaScript skriptləri) daha sürətli yüklənməsinə səbəb olur.

Pin-Up proqram təminatı versiyaları və onların texniki fərqləri

Pin-Up brendi həm veb versiyanı, həm də mobil tətbiqləri təklif edir. Veb versiya React.js framework-ü əsasında qurulub. Bu framework komponent əsaslı arxitektura təmin edir. Mobil tətbiqlər isə Android üçün Java (Native), iOS üçün Swift dilində yazılıb. Hər iki versiya arasında funksional fərqlər var.

Mobil tətbiqlərdə istifadə olunan şifrələmə alqoritmləri daha mürəkkəbdir. RSA açıq açar infrastrukturu hər bir sorğu üçün ayrıca imza yaradır. Veb versiyada isə yalnız AES-256 istifadə olunur. Bu fərq təhlükəsizlik səviyyəsini artırır, lakin performansa təsir etmir.

Pin-Up təhlükəsizlik sistemi – SSL sertifikatları və autentifikasiya

Pin-Up xidmətində istifadəçi autentifikasiyası iki faktorlu (2FA) sistemlə təmin edilir. İlkin mərhələdə istifadəçi adı və şifrə daxil edilir. Sonra SMS və ya e-poçt vasitəsilə bir dəfəlik kod (OTP) göndərilir. Bu kod 60 saniyə ərzində etibarlıdır. Backend tərəfində bu kodun yoxlanılması üçün TOTP (Time-based One-Time Password) alqoritmi işləyir.

1. İstifadəçi brauzerində HTTPS sorğusu göndərir
2. Server SSL sertifikatını yoxlayır (SHA-256 hash ilə)
3. Autentifikasiya məlumatları AES-256 ilə şifrələnir
4. Backend məlumat bazasında istifadəçi məlumatı axtarılır
5. Şifrə hash-lənmiş formada saxlanılır (bcrypt alqoritmi)
6. OTP kodu yaradılır və göndərilir
7. İstifadəçi kodu daxil edir, server yoxlayır
8. Uğurlu autentifikasiyadan sonra JWT (JSON Web Token) yaradılır
9. JWT token 24 saat ərzində etibarlıdır
10. Token hər sorğuda Header-a əlavə olunur

SSL sertifikatları Let’s Encrypt tərəfindən verilir və hər 90 gündə bir yenilənir. Bu sertifikatların etibarlılığı online Certificate Status Protocol (OCSP) ilə yoxlanılır. Hər hansı bir zəiflik aşkar edildikdə, dərhal yeni sertifikat tətbiq edilir.

Pin-Up ödəniş sistemi – texniki inteqrasiya

Pin-Up Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ödəniş sistemləri ilə inteqrasiya edib. Bu inteqrasiya RESTful API vasitəsilə həyata keçirilir. Hər bir ödəniş sorğusu üçün unikal ID yaradılır. Pul vəsaitlərinin hərəkəti izlənilir. Ödəniş sistemləri arasında ən çox istifadə olunanlar bank kartları (Visa, Mastercard) və elektron pul kisələridir.

• Bank kartları üçün PCI DSS standartı tətbiq edilir
• Hər bir ödəniş sorğusu 3D Secure ilə qorunur
• Pul vəsaitləri ən azı 256-bit şifrələmə ilə ötürülür
• Ödəniş emalı üçün xarici gateway-lərdən istifadə olunur
• Hər bir əməliyyat log-lanır (timestamp, IP ünvanı, cihaz məlumatı)
• Ödəniş limitləri istifadəçi səviyyəsinə görə tənzimlənir
• Azərbaycan manatı (AZN) əsas valyutadır
• Konvertasiya üçün real vaxtda məzənnə API-si çağrılır
• Geri qaytarma (refund) prosesi avtomatlaşdırılıb

Ödəniş sisteminin texniki arxitekturası sayəsində səhvlər minimal səviyyəyə endirilir. Məsələn, səhv daxil edilmiş karta görə geri qaytarma prosesi saniyələr ərzində işə düşür. Bütün məlumatlar GDPR və yerli qanunvericiliyə uyğun şəkildə saxlanılır.

Pin-Up məlumat bazası strukturu və sorğu optimallaşdırması

Pin-Up operatorunun məlumat bazası PostgreSQL 15 versiyası əsasında qurulub. Bu məlumat bazası relasiyalı modelə malikdir. Cədvəllər arasında əlaqələr foreign key-lər vasitəsilə təmin edilir. Sorğuların sürəti üçün indekslər (B-tree indeks) tətbiq olunub. Hər bir cədvəldə ən azı 3 indeks mövcuddur.

1. istifadəçilər cədvəli – 15 sütun, indeks: email, username, ID
2. əməliyyatlar cədvəli – 20 sütun, indeks: user_id, timestamp, status
3. ödənişlər cədvəli – 12 sütun, indeks: transaction_id, amount, date
4. hesablar cədvəli – 8 sütun, indeks: balance, user_id, currency
5. loglar cədvəli – 6 sütun, indeks: action, user_id, time
6. konfiqurasiya cədvəli – 4 sütun, indeks: key (unique)
7. sessiyalar cədvəli – 5 sütun, indeks: session_id, user_id

Sorğu optimallaşdırması üçün EXPLAIN komandasından istifadə olunur. Hər bir sorğu üçün ortalama icra müddəti 10 ms-dən azdır. Çox sayda sorğu gələndə isə connection pooling texnikası tətbiq edilir. Bu, məlumat bazasına eyni anda qoşulma sayını məhdudlaşdırır.

Pin-Up xidmətinin texniki tərəfləri burada sadaladığım detallarla məhdudlaşmır. Hər bir komponent ayrıca təhlil edilə bilər. Lakin əsas prinsip odur ki, sistem yüksək səviyyədə avtomatlaşdırılıb və istifadəçi təcrübəsi üçün optimallaşdırılıb. Texniki yeniliklər davamlı olaraq tətbiq edilir. Beləliklə, Pin-Up Azərbaycan bazarında texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş bir seçim kimi qalır.

Sistemin saxlanılması və yenilənməsi üçün DevOps mühəndisləri gündəlik iş aparırlar. Hər həftə kiçik yeniləmələr, ayda bir dəfə isə əsas versiya yayımlanır. Bu proseslər avtomatlaşdırılmış testlər vasitəsilə yoxlanılır. Nəticədə Pin-Up xidməti həmişə stabil işləyir.

Texniki infrastrukturun əsas üstünlükləri arasında yüksək əlçatanlıq, təhlükəsizlik və sürət var. Bu göstəricilər Pin-Up-ı digər oxşar xidmətlərdən fərqləndirir. İstifadəçilər rahatlıqla əməliyyatlarını həyata keçirə bilirlər.

Yekun olaraq, Pin-Up Azərbaycanda texnoloji həllər sahəsində öz yerini möhkəmləndirir. Sistemin arxitekturası müasir tələblərə cavab verir. Bu səbəbdən istifadəçilər etibarlı və sürətli xidmət əldə edirlər.